Nie tylko hormony. Naturalne sposoby radzenia sobie z objawami menopauzy

Objawy menopauzy wynikają ze zmian hormonalnych spowodowanych zanikaniem funkcji jajników. Z wiekiem wytwarzają one coraz mniej hormonów płciowych – progesteronu i estrogenu, przez co ich stężenie w organizmie kobiety zaczyna spadać. Towarzyszą temu dolegliwości fizyczne i psychiczne.

1. Fizyczne:
   1. nadmierna potliwość, zwłaszcza nocą;
   2. uderzenia gorąca z rumieniem na twarzy i szyi;
   3. zaburzenia snu;
   4. przyrost masy ciała na skutek zwolnienia metabolizmu;
   5. bóle stawów i mięśni;
   6. suchość pochwy powodująca ból i dyskomfort przy współżyciu;
   7. łamliwość paznokci i wypadanie włosów;
   8. suchość skóry i zmarszczki spowodowane utratą kolagenu;
   9. zmęczenie, uczucie wyczerpania, brak energii;
   10. osteoporoza i zwiększone ryzyko złamań;
   11. wyższe ryzyko chorób serca poprzez zmniejszenie ochrony estrogenowej.
2. Psychiczne:
   1. problemy z koncentracją, uczucie tzw. mgły mózgowej;
   2. wahania nastroju, drażliwość, skłonność do depresji;
   3. spadek libido;
   4. niepokój i lęk związane ze zmianami zachodzącymi w organizmie.

Uderzenia gorąca to jeden z najczęstszych objawów menopauzy, który dotyka aż 80% kobiet. Są one spowodowane spadkiem poziomu estrogenu i często ustępują po zastosowaniu hormonalnej terapii zastępczej. Istnieją jednak domowe sposoby, które pomogą ograniczyć nagłe uderzenia gorąca. Napary z szyszek chmielu sprawdzą się w tym przypadku doskonale.

Szyszki chmielu zawierają 8-prenylnaryngeninę (8-PN) – fitoestrogen będący agonistą receptorów estrogenowych. Oznacza to, że substancja zawarta w szyszkach chmielu jest na tyle podobna do ludzkich estrogenów, że organizm traktuje ją jako substytut własnych hormonów. Badania wykazały, że wystarczy 6 tygodni picia naparów, aby poczuć znaczną poprawę jakości życia i pozbyć się nagłych uderzeń gorąca i innych objawów jak np. zlewne poty.

Zioła mogą być naturalnym wsparciem w łagodzeniu uderzeń gorąca i nocnych potów. Stosowane regularnie i w odpowiednich dawkach pomogą również w pozbyciu się chwiejnego nastroju, suchości błon śluzowych i problemów ze snem.

• czerwona koniczyna,
• pluskwica groniasta,
• lukrecja gładka,
• szałwia,
• dziurawiec,
• melisa lekarska,
• macierzanka,
• dzięgiel chiński,
• żeń-szeń.

Niektóre z nich zaparza się i pije w postaci herbat (szałwia, melisa, dziurawiec), z innych robi się nalewki lub maceraty (dzięgiel chiński), a niektóre można przyjmować w postaci tabletek (pluskwica groniasta). Decydując się na terapię ziołową, należy jednak pamiętać o możliwości interakcji z lekami (dziurawiec z antydepresantami) i o konieczności przerwy po kilku tygodniach suplementacji.

Okres przekwitania jest wyzwaniem nie tylko dla ciała, ale również głowy kobiety. W czasie menopauzy warto zadbać o siebie jeszcze bardziej – popracować nie tylko nad zdrowiem fizycznym i profilaktyką, ale też nad równowagą emocjonalną, co pomoże złagodzić wahania nastroju. Na początek warto zadbać o higienę snu.

Pokój, w którym śpisz, powinien być przewietrzony, a pościel wykonana z oddychającego, lekkiego materiału. Warto zadbać również o to, aby stój do spania wykonany był z naturalnych, oddychających tkanin, co dodatkowo pomoże regulować temperaturę ciała. Bezpośrednio przed położeniem się spać nie powinno się korzystać z elektroniki, która emituje światło niebieskie hamujące produkcję melatoniny zwanej hormonem snu. Aby dodatkowo wyciszyć się przed zaśnięciem, warto wykonać ulubioną praktykę. Może być to np. joga Nidra.

W łagodzeniu objawów menopauzy pomagają również techniki relaksacyjne i medytacja. Dzięki nim w łatwy sposób zapanujesz nad emocjami. Technikami łączącymi delikatny ruch, oddech i medytację są np. Tai Chi i Qi Gong, które redukują stres, wspierają koncentrację i równoważą ciało. Wykonując ćwiczenia w przestrzeni zamkniętej, warto wspomóc się dodatkowo aromaterapią i dobroczynnymi właściwościami olejków eterycznych. Mają one działanie relaksujące, pielęgnujące i równoważące gospodarkę hormonalną. Za olejki „kobiece” uważa się geranium, szałwię muszkatołową, różę, lawendę, rumianek i ylang-ylang.

W równoważeniu hormonów pomoże również regularna aktywność fizyczna. Spacery, bieganie lub lekki trening siłowy nie tylko wzmocnią układ sercowo-naczyniowy, ale także poprawią nastrój, stymulując produkcję endorfin. Pozwolą także zapobiegać utracie gęstości kości, masy mięśniowej, jak również utrzymać prawidłową wagę.

Suchość pochwy to powszechny problem kojarzony głównie z okresem menopauzy. Jest to stan, w którym błony śluzowe tracą naturalne nawilżenie, stając się podatne na podrażnienia. Wybierając kosmetyki do mycia i pielęgnacji, warto sięgać po te, które oczyszczając skórę, jednocześnie ją nawilżają i chronią. Naturalnymi środkami łagodzącymi suchość skóry i błon śluzowych pochwy są oleje (kokosowy, lniany, z dodatkiem witaminy E), które można stosować miejscowo lub doustnie.

Miłą i pomocną rutyną może stać się także kąpiel z naturalnymi dodatkami: olejkami eterycznymi, płatkami owsianymi lub sodą oczyszczoną. Soda reguluje pH skóry, działa łagodząco i oczyszczająco, a także poprawia wchłanianie kosmetyków po kąpieli. Kąpiel z sodą oczyszczoną można stosować 2-3 razy w tygodniu, rozpuszczając ½ szklanki sody w wannie z ciepłą wodą. Temperatura jest w tym przypadku niezwykle ważna, bo gorąca woda może przynieść odwrotny skutek, niż oczekiwany.

Dieta odgrywa bardzo ważną rolę w łagodzeniu problemów związanych z przekwitaniem. Musi być zbilansowana i bogata w składniki odżywcze wspierające metabolizm, gospodarkę hormonalną, nawodnienie organizmu i jego ogólny dobrostan.

Komponując codzienne posiłki, należy zwracać uwagę na zwiększenie spożycia błonnika, który wspiera zdrowie jelit, reguluje poziom cukru we krwi i pomaga kontrolować masę ciała. Należy również ograniczyć spożycie cukrów i wysoko przetworzonej żywności, co pozwoli uniknąć stanów zapalnych w organizmie. Niezwykle ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości białka, aby zapobiec zmniejszaniu się masy mięśniowej. Nie można zapominać także o regularnym nawadnianiu organizmu, co złagodzi objawy związane z suchością skóry i błon śluzowych.

• fitoestrogeny – działają podobnie do estrogenów łagodząc objawy menopauzy;
• wapń – wzmacnia kości i zapobiega osteoporozie;
• witamina D – niezbędna dla zdrowia kości i mięśni, wzmacnia układ odpornościowy i sercowo-naczyniowy, zmniejsza zaburzenia emocjonalne, reguluje poziom cukru we krwi oraz pomaga w kontrolowaniu masy ciała;
• kwasy omega 3 – wspierają zdrowie serca, łagodzą huśtawki emocjonalne, działają przeciwzapalnie, wpływają na elastyczność skóry i błon śluzowych;
• magnez – wspiera zdrowie kości, mięśni i układu nerwowego;
• żelazo – niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego, wpływa na układ nerwowy i produkcję energii w komórkach;
• witaminy A,C i E – wspierają układ odpornościowy, regenerację komórek, zdrowie i nawilżenie skóry oraz błon śluzowych.

Dodatkowo dieta kobiet w okresie menopauzy powinna być bogata w warzywa, owoce, tłuste ryby, rośliny strączkowe, orzechy, oleje i produkty pełnoziarniste. Warto również wspomnieć o dużym znaczeniu soi. Fermentowane produkty sojowe m.in. sos shoyu, tempeh czy pasta miso zawierają fitoestrogeny w postaci łatwo przyswajalnych przez organizm aglikonów. Taka dieta wspiera zdrowie serca, kości i mózgu, pomaga regulować zmiany hormonalne i łagodzi wiele objawów klimakterium.

Jak widać do zagadnienia menopauzy i związanych z nią uciążliwych objawów należy podejść holistycznie, zmieniając niektóre nawyki lub wprowadzając nowe. Ważna jest obserwacja własnego organizmu, aby lepiej zrozumieć zachodzące w nim zmiany i odpowiednio reagować na pojawiające się problemy. Pozwala to na wczesne wykrycie zaburzeń i przeprowadzenie odpowiednich badań i terapii. Świadome dbanie o zdrowie zmniejsza ryzyko chorób przewlekłych oraz jest solidnym fundamentem długowieczności, ponieważ pomaga utrzymać dobrą jakość życia na długie lata.

NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.