Metabolizm po 30, 40 – co się zmienia i jak wspierać organizm? Sprawdzone sposoby na przyspieszenie metabolizmu

Spowolnienie procesów metabolicznych po ukończeniu 30. roku życia ma związek z tym, jak nasze ciało reaguje na jedzenie – ile wydziela insuliny, glukagonu, jakiego rodzaju peptydy powstają w jelicie. Tempo metabolizmu zależy od tego, czy nasz organizm będzie chciał zużyć jedzenie na bieżące potrzeby, magazynować je w postaci tkanki tłuszczowej czy przekształcić w masę mięśniową. Kolejną sprawą są różnego rodzaju zaburzenia metaboliczne i hormonalne, które mogą prowadzić do deficytów niektórych witamin, co w konsekwencji będzie upośledzało prawidłowe mechanizmy w naszym organizmie. Geny stanowią jedynie 10-15%, jeśli chodzi o zachowanie idealnej sylwetki na lata. Są oczywiście ludzie szczodrze obdarzeni przez los, którzy mogą sobie pozwolić na nieliczenie spożywanych kalorii i prowadzenie umiarkowanie aktywnego trybu życia, jednak większość z nas nie ma taryfy ulgowej i musi pilnować tego, co je, kiedy je i jakie rodzaje ćwiczeń wykonuje.

Skutki spowolnionego metabolizmu odczuwają zarówno kobiety, jak i mężczyźni, przy czym u pań ma to często związek z decyzją o powiększeniu rodziny. U kobiet w ciąży tempo metabolizmu zwalnia, ponieważ organizm przygotowuje się w ten sposób na poczęcie dziecka. Prawidłowe tycie w ciąży zakłada przybranie na wadze 11-13 kg. Im kobieta starsza, tym większy może być przyrost masy ciała – nawet do 30 kg. Zrzucenie zbędnych kilogramów po ciąży nie jest łatwe, ponieważ u pań karmiących piersią obserwujemy zwiększony poziom prolaktyny. Wiąże się to nie tylko z ogólnym przybieraniem na wadze, ale także z tendencją do odkładania się tłuszczu w okolicy brzucha, co zwiększa ryzyko wystąpienia otyłości brzusznej. Nadmierna produkcja estrogenów może natomiast prowadzić do przyrostu masy ciała w okolicach piersi, ud i pośladków, zwłaszcza w przypadku stosowania leków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej.

Panowie mają znacznie łatwiej, jeśli chodzi o utrzymanie szczupłej sylwetki, ponieważ pomaga im w tym testosteron. Czasem stosuje się go również w niewielkich dawkach u kobiet, ponieważ skutecznie przyspiesza metabolizm i pomaga uregulować wagę. Problemem, z którym mężczyźni coraz częściej zgłaszają się do lekarza, jest jednak przedwczesna andropauza (w wieku 20-30 lat). Dotyka ona zwłaszcza tych panów, którzy będąc nastolatkami, zmagali się z nadmierną masą ciała. W takich sytuacjach kluczowa jest wczesna diagnoza i prawidłowo dobrane leczenie, które zahamuje zmiany zachodzące w organizmie. Objawem zaburzeń hormonalnych u panów jest również tzw. piwny brzuch, który świadczy o nadmiarze estrogenów w organizmie. Nadmierne spożywanie alkoholu to jednak zaledwie jeden z czynników odpowiedzialnych za gromadzenie się tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej. Wpływ na to ma również dieta bogata w cukry proste czy wieloletnie przyjmowanie dużej ilości substancji anabolicznych.

Perimenopauza to okres w życiu każdej kobiety, w którym jej ciało przygotowuje się do menopauzy. To właśnie wtedy mogą pojawić się pierwsze niedobory hormonów, które będą kwalifikować pacjentkę do terapii zastępczej. Kobieta może do niej przystąpić po wykluczeniu przeciwwskazań, czyli ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej, zmian zakrzepowo-zatorowych i niektórych zaburzeń psychicznych. Korzyści z zastosowania terapii zastępczej jest wiele – wolniejsze starzenie się ciała, dłużej sprawny umysł, mniejsze ryzyko sercowo-naczyniowe, bardzo pozytywne działanie metaboliczne. Problemem, na który trzeba zwrócić szczególną uwagę, jest jednak zdrowie kości. Według statystyk, osteoporoza, zwłaszcza u kobiet, może być poważniejsza w skutkach niż choroby nowotworowe czy zaburzenia metaboliczne. Możemy jej zapobiegać poprzez profilaktykę i podjęcie odpowiedniego leczenia. Przyczyną osteoporozy jest najczęściej obniżenie poziomu estrogenu w organizmie, dlatego uzupełniając ten hormon w celu poprawy metabolizmu, zmniejszamy jednocześnie ryzyko wystąpienia chorób układu kostnego.

Andropauza u panów objawia się najczęściej hipogonadyzmem czynnościowym, czyli stanem, w którym jądra nie wytwarzają odpowiedniej ilości testosteronu. Najczęstsze symptomy obejmują obniżone libido i problemy z erekcją, ale także spadek masy mięśniowej oraz siły fizycznej. Dochodzi również do spowolnienia przemiany materii, co skutkuje wzrostem masy ciała, szczególnie tłuszczu trzewnego osadzającego się na brzuchu i narządach wewnętrznych jamy brzusznej.
Jak przyspieszyć metabolizm w tracie andropauzy? Pomocne mogą okazać się ćwiczenia aerobowe, trening siłowy, spożywanie posiłków w regularnych odstępach czasu, wyrobienie w sobie nawyku picia wody czy codzienne stosowanie przypraw poprawiających trawienie. Na wzrost tempa przemiany materii pozytywnie wpłynie również zwiększona dawka pełnowartościowego białka, które znajdziemy w mięsie, rybach i owocach morza, jajach czy nabiale.

Mówiąc o metabolizmie po 40. roku życia, najważniejsza jest dieta i regularna aktywność fizyczna. Zanim jednak podejmiemy decyzję o wdrożeniu zdrowego stylu życia, warto udać się do dietetyka klinicznego, który podpowie, jak poprawić przemianę materii, co będzie skutkować redukcją masy ciała. Prawidłowa przemiana materii zależy bowiem od podaży kalorii, ponieważ to właśnie z jedzenia czerpiemy energię potrzebną do życia. Suplementy diety również stanowią wsparcie dla metabolizmu u osób dojrzałych, szczególnie jeśli nie są oni w stanie dostarczyć organizmowi wystarczającej ilości składników odżywczych z pożywienia. Niemniej ważna jest diagnostyka, która pozwala wykryć ewentualne zmiany w gospodarce hormonalnej na wczesnym etapie rozwoju. To właśnie ona daje nam wiedzę na temat procesów chemicznych zachodzących w organizmie.

W przypadku osób z predyspozycjami genetycznymi do nieprawidłowości w sylwetce, np. kobiet z lipodemią (obrzękiem tłuszczowym/chorobą grubych nóg), pomocne mogą okazać się metody zabiegowe polegające na usunięciu nadmiernej tkanki tłuszczowej.

Nowoczesna technologia medyczna daje wiele możliwości wsparcia metabolizmu zarówno u osób z zaburzeniami hormonalnymi, jak i predyspozycjami genetycznymi. Wizyta u specjalisty pomoże określić podstawową przemianę materii, czyli minimalną ilość energii, jaka jest potrzebna organizmowi do zachowania podstawowych funkcji życiowych w czasie spoczynku. Pogłębienie diagnostyki polegające na ocenie całkowitej przemiany materii, czyli całodobowego wydatku energetycznego organizmu, który uwzględnia podstawową przemianę materii oraz aktywność fizyczną, pomoże z kolei podjąć decyzję o zastosowaniu celowanych terapii medycznych, takich jak np. tlenoterapia w komorze hiperbarycznej.

W Klinice i Resorcie Medycznym NAMI dysponujemy nowoczesną, wielomiejscową komorą hiperbaryczną, mieszczącą jednorazowo do 12 osób. Jej możliwości znacznie przewyższają standardowe komory 1- lub 2-osobowe, oferując intensywniejszą i skuteczniejszą terapię, której efekty można odczuć już po kilku sesjach.

NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.