Data aktualizacji: 6 marca 2026
Data utworzenia: 5 marca 2026
Przeczytasz w: 14 min
Łokieć tenisisty to potoczna nazwa dolegliwości powodującej ból po zewnętrznej stronie łokcia. Wyjaśniamy, czym dokładnie jest łokieć tenisisty, jakie są jego przyczyny, objawy oraz jak wygląda skuteczne leczenie i rehabilitacja.
Spis treści
Łokieć tenisisty to potoczna nazwa diagnozy klinicznej opisującej ból bocznego przedziału łokcia lub przyczepu wspólnego prostowników stawu łokciowego (czyli entezopatii nadkłykcia bocznego kości ramiennej). Mówiąc prościej, osoba dotknięta tym chorzeniem czuje ból po zewnętrznej stronie łokcia, a ból jest wynikiem przeciążenia ścięgien służących do prostowania nadgarstka i palców dłoni.
Łokieć tenisisty to najczęściej wynik przeciążenia mięśni i ścięgien przyczepiających się do zewnętrznej części łokcia.
Na tę dolegliwość najbardziej narażone są osoby w wieku 40-50 lat oraz sportowcy i pracownicy fizyczni wykonujący powtarzalne ruchy łokciem.
Powtarzalne ruchy, które najczęściej przyczyniają się do powstania łokcia tenisisty to:
Łokieć tenisisty to częsta przypadłość m.in. wśród pacjentów grających w tenisa, squasha i badmintona lub osób uprawiających podobne dyscypliny. Podczas wywiadu lekarskiego sportowcy często zgłaszają, że ból łokcia pojawił się po tym, gdy użyli nowego sprzętu lub zwiększyli intensywność i/lub czas treningów. Dlatego, aby zapobiegać powtarzalnym przeciążeniom, sportowcy powinni zwracać szczególną uwagę na stosowanie prawidłowej techniki oraz rozważnie dobierać używany sprzęt.
Schorzenie może rozwinąć się także w wyniku dużej dawki nowej aktywności. Dajmy na to, że ktoś, kto na co dzień nie wykonuje pracy fizycznej, robi remont mieszkania i używa młotka przez 10 godzin. Jak najbardziej może w takiej sytuacji nabawić się łokcia tenisisty. Również ostry uraz czy nadwyrężenie (np. podnoszenie ciężkiego przedmiotu lub mocne uderzenie bekhendowe w tenisie) mogą wywołać to schorzenie. Ból pojawia się najczęściej w przeciągu od 1 do 3 dni po doznaniu przeciążenia.
Pierwszym objawem łokcia tenisisty jest ból odczuwany po zewnętrznej stronie łokcia. Ból ten może przyjąć różną intensywność.
Bywa, że jest stosunkowo łagodny i pojawia się wyłącznie w trakcie czynności pogłębiających przeciążenie, np. podczas gry w tenisa czy pracy z różnymi narzędziami ręcznymi.
Inni pacjenci zmagają się z silnym bólem, który uniemożliwia im codzienne funkcjonowanie. Proste czynności, takie jak podniesienie i trzymanie filiżanki z kawą, wywołują u nich bardzo duży dyskomfort.
Pacjent z łokciem tenisisty może również zauważyć, że nie jest w stanie chwycić rzeczy z tą samą siłą, co zazwyczaj. Zwykle może również poczuć ból, jeśli dotknie się w okolicy nadkłykcia bocznego, czyli twardej wypukłości po zewnętrznej stronie łokcia. Ponadto ból związany z tym schorzeniem często promieniuje w kierunku nadgarstka i dłoni.
Skuteczna fizjoterapia i dedykowane zabiegi.
Zwykle, aby postawić diagnozę, wystarczy wywiad z pacjentem, który opisuje objawy wymienione wyżej i samo badanie palpacyjne (dotykowe).
W przypadku łokcia tenisisty pacjent nie odczuwa drętwienia, mrowienia lub innych objawów korzeniowych (związanych z uciskiem lub podrażnieniem korzeni nerwowych). Jeśli jednak występują, może to sugerować inną diagnozę, np. uwięzienie nerwu promieniowego. Niewykluczone także, że łokieć tenisisty współistnieje z inną dolegliwością.
Ortopeda może zlecić dodatkowe badania obrazowe, aby wykluczyć inne schorzenia oraz sprawdzić, czy w miejscu uszkodzenia ścięgna nie ma zwapnień, a ścięgno nie stało się nienaturalnie twarde i grube. Dodatkowe badania pomogą też obserwować zmiany ułożenia włókien kolagenowych.
Jeśli pacjent zmaga się z łokciem tenisisty, badanie palpacjne (dotykowe) zwykle wywołuje u niego pewien ból. Dyskomfort jest najsilniejszy, gdy lekarz dotyka konkretnego punktu nad nadkłykciem bocznym lub 1-2 cm poniżej samego nadkłykcia.
Podczas badania lekarz może również zauważyć, że mięsień odpowiadający za prostowanie nadgarstka i palców dłoni jest wyraźnie napięty.
Pacjent odczuwa ból lub ból ten zwiększa się także w trakcie prostowania nadgarstka – zwłaszcza w pozycji z wyprostowanym łokciem i przedramieniem w pozycji pronacyjnej (ramię obrócone w taki sposób, że kciuk skierowany jest w dół, a mały palec w górę).
Zwiększone obciążenie ścięgna powoduje również, że wyjątkowo bolesne jest również wyprostowanie środkowego palca w pozycji przy wyprostowanym łokciu.
Jeśli na podstawie wywiadu lub/i badania fizykalnego (m.in. obserwacja ruchu pacjenta, dotyk, opukanie, osłuchanie) lekarz podejrzewa inne urazy czy schorzenia (osobne lub współistniejące z łokciem tenisisty), może zalecić pacjentowi wykonanie serii zdjęć rentgenowskich łokcia (przednio-tylnych i bocznych). Lekarz może szukać m.in. współistniejących zmian zwyrodnieniowych stawów, złamania, nowotworu lub zapalenia kaletki.
W niektórych przypadkach lekarz zleca także badanie USG, bo pomaga mu ono wyznaczyć kierunek leczenia miejscowego.
USG i rezonans magnetyczny są wykorzystywane także, jeśli nieoperacyjne leczenie łokcia tenisisty nie przynosi zadowalających rezultatów. Wówczas, dzięki badaniom, lekarz sprawdza, czy pacjent nie zerwał ścięgna lub więzadła, czy nie dotyczy go złamanie przeciążeniowe albo ubytek chrzęstno-kostny.
Niektórzy pacjenci zastanawiają się, czy nieleczony łokieć tenisisty przejdzie sam. Rzeczywiście w typowym przebiegu tego schorzenia ból i pozostałe objawy z czasem stają się coraz łagodniejsze. Nie warto jednak czekać, aż dolegliwości odejdą same, bo nieleczony łokieć tenisisty potrafi trwać nawet 2 lata. Tymczasem istnieją metody leczenia, które skutecznie skracają czas trwania dolegliwości i zmniejszają intensywność objawów. To prosta droga do wyraźnej ulgi.
Pacjenci często zażywają niesteroidowe leki przeciwzapalne, które pomagają im złagodzić ból, ale niestety nie działają na przyczynę schorzenia. W przypadku łokcia tenisisty każdy pacjent powinien przede wszystkim unikać nadmiernej i nietypowej aktywności fizycznej, która mu szkodzi oraz dbać o właściwą regenerację po treningu. Warto obserwować swoje ciało, jego reakcję i poziom odczuwanego bólu podczas konkretnych czynności. Pomoże to wyznaczyć granicę ruchu, której nie powinno się przekraczać, aby nie powodować i nie pogłębiać schorzenia.
Jednak sama obserwacja i unikanie nadmiernej aktywności nie zawsze wystarczy. Zdecydowanie lepsze efekty daje wdrożenie odpowiednio dobranych ćwiczeń na łokieć tenisisty, a właściwe leczenie to terapia rozciągająca i wzmacniająca mięśnie prowadzona pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty. Dlatego domowe sposoby na łokieć tenisisty (np. leki przeciwbólowe czy zimne okłady) zdecydowanie warto zastąpić pracą ze specjalistą.
Łokieć tenisisty to schorzenie o samoograniczającym się charakterze, co oznacza, że stan pacjenta poprawia się z czasem sam, jednak ból może utrzymywać się nawet dwa lata. Fizjoterapia pomaga szybciej zmniejszyć uciążliwe dolegliwości i przywrócić sprawność, dlatego właśnie taką rehabilitację łokcia tenisisty lekarze zalecają pacjentom w pierwszej kolejności.
Podstawową terapią są przemyślane, odpowiednio dobrane ćwiczenia na łokieć tenisisty.
Akupunktura, fala uderzeniowa i doświadczony zespół.
To, jakie ćwiczenia na łokieć tenisisty powinien wykonywać dany pacjent, zależy m.in. od stopnia zaawansowania schorzenia i jego dokładnej przyczyny. Niewłaściwie dobrana terapia może wręcz pogłębić schorzenie. Dlatego tak ważne jest, aby pracować pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty, który oceni całościowy stan pacjenta i dobierze właściwe rozwiązania.
Specjaliści korzystają z różnych metod, rehabilitując łokieć tenisisty. M.in. mobilizację ruchem, czyli technikę fizjoterapeutyczną polegająca na wykonywaniu kontrolowanych, płynnych ruchów w stawie lub okolicznych tkankach, aby poprawić ich ruchomość i zmniejszyć ból.
W terapii nierzadko obecne są także metody mięśniowo-powięziowe (np. masaż powięzi), które rozluźniają napięte mięśnie i powięź, poprawiają elastyczność tkanek i krążenie oraz łagodzą ból.
Pomocna bywa również terapia zajęciowa, czyli różne ćwiczenia poprawiające koordynację, zwinność, siłę mięśni i zdolności manualne pacjenta, dzięki czemu łatwiej przychodzi mu wykonywanie prostych, codziennych czynności.
Postępy mierzy się m.in., sprawdzając, czy pacjent może wykonać coraz silniejszy chwyt dłonią, nie czując przy tym bólu.
Fizjoterapeuta dobiera różne ćwiczenia także w zależności od etapu leczenia schorzenia:
W Klinie i Resorcie Medycznym NAMI skupiamy się nie tylko na zredukowaniu bólu i wzmocnieniu mięśni i ścięgien pacjenta. Uczymy jak samodzielnie dobierać optymalny poziom ruchu i uprawiać aktywność fizyczną, która służy całemu ciału. Pracujemy zarówno ze sportowcami, jak i osobami z małym poziomem ruchu na co dzień.
Obok ćwiczeń, drugim elementem rehabilitacji łokcia tenisisty, mogą być także różne zabiegi, w tym:
Warto współpracować z doświadczonym fizjoterapeutą, który oceni, jakie zabiegi rehabilitacyjne na łokieć tenisisty będą dobrym uzupełnieniem całościowej terapii. W NAMI Klinice i Resorcie Medycznym pacjent może ćwiczyć pod okiem specjalisty oraz wykonywać zalecane zabiegi. Ośrodek dysponuje sprzętem rehabilitacyjnym wykorzystywanym w leczeniu łokcia tenisisty.
Czasem pacjenci pytają o możliwość zastosowania zastrzyków sterydowych. Rzeczywiście działają one przeciwzapalnie i przede wszystkim przynoszą ulgę w bólu. Podobnie jak niesteroidowe leki zapalne nie leczą jednak przyczyny schorzenia, co więcej – osłabiają włókna kolagenowe. Dlatego w przypadku łokcia tenisisty należy ich unikać, ponieważ długoterminowo przynoszą gorsze skutki, niż po prostu odpoczynek i czekanie aż dolegliwości same ustąpią.
Operacja na łokieć tenisisty to ostatnia z dostępnych metod leczenia, którą można rozważać dopiero, gdy inne opcje nie przyniosły zadowalających rezultatów. Jednak trzeba też pamiętać, że nie udowodniono, iż leczenie operacyjne przynosi lepsze rezultaty niż praca z fizjoterapeutą czy nawet czekanie aż dolegliwość minie sama. W przypadku tego schorzenia to właśnie fizjoterapia daje najczęściej najlepsze efekty i powinna być proponowana jako pierwsza metoda leczenia.
Fizjoterapia jest podstawą leczenia łokcia tenisisty, a zabiegi, takie jak fala uderzeniowa czy akupunktura, skutecznie je wspierają. Uzupełnieniem terapii może być również specjalna opaska uciskowa, która wspiera staw i zmniejsza obciążenia ścięgien. Wykorzystanie takiej ortezy na łokieć tenisisty powinno być jednak skonsultowane ze specjalistą, ponieważ jej zbyt długie noszenie może prowadzić do osłabienia mięśni.
Inną metodą wspomagającą leczenie jest taping łokcia, czyli naklejenie specjalnych taśm na skórę. Niekiedy, aby wspomóc efekty fizjoterapii, pacjenci suplementują również kolagen, czyli najważniejszy budulec więzadeł, ścięgien i tkanki łącznej. To nie powinno być jednak podstawą leczenia, a jedynie jego ewentualnym uzupełnieniem.
W NAMI skupiamy się na dokładnej diagnostyce. Układamy indywidualny plan leczenia, dostosowany do potrzeb i stanu każdego pacjenta. Wiemy, że najlepsze efekty zapewnia całościowe podejście do terapii, dlatego w naszym ośrodku, niezależnie od charakteru dolegliwości, z którą zmaga się pacjent, dobieramy również właściwą dietę czy obniżamy stres.
Pracujemy z doświadczonymi fizjoterapeutami, którzy zalecają właściwe ćwiczenia, odpowiednio je modyfikują i nadzorują rehabilitację pacjenta. Dopełnieniem terapii są dodatkowe zabiegi, zalecane przez fizjoterapeutę, pomagające uśmierzyć ból i szybciej wrócić do sprawności.
NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.
Pozbądź się bólu i odzyskaj sprawność.
Poczytaj więcej
