Komora hiperbaryczna - na czym polega leczenie?

Tlenoterapia hiperbaryczna jest dziś powszechnie stosowaną metodą terapeutyczną, praktykowaną w profesjonalnych ośrodkach medycznych. Na czym polega leczenie z jej wykorzystaniem? Jak działa komora hiperbaryczna? Kto powinien z niej skorzystać? Na te i inne pytania odpowiadamy w niniejszym artykule.

Tlenoterapia hiperbaryczna opiera się na podawaniu stuprocentowego tlenu bezpośrednio do dróg oddechowych pacjenta, w określonych warunkach barycznych. Do uzyskania oczekiwanego ciśnienia stosowana jest specjalna komora, wewnątrz której można takie warunki wytworzyć na czas terapii. Ciśnienie, które jest zazwyczaj wykorzystywane w komorze hiperbarycznej, zależne jest od stanu zdrowia pacjenta oraz problemów medycznych, z którymi się zmaga.

Tlenoterapia hiperbaryczna to zabieg, który polega na oddychaniu czystym tlenem w warunkach podwyższonego ciśnienia. Zabieg przeprowadza się w komorze hiperbarycznej, czyli specjalnej kapsule, w której ciśnienie jest znacznie wyższe niż w normalnych warunkach atmosferycznych.

Dzięki temu, że tlen jest dostarczany pod zwiększonym ciśnieniem, przenika on nie tylko do czerwonych krwinek, ale również rozpuszcza się w osoczu krwi. To oznacza, że tlen może dotrzeć również do wszystkich miejsc, które na co dzień są słabiej ukrwione.

Podawanie pacjentowi stuprocentowego tlenu w odpowiednio przygotowanych do tego warunkach stymuluje szereg procesów fizjologicznych, które naturalnie zachodzą w organizmie człowieka. Należą do nich przede wszystkim procesy regeneracyjne, w tym gojenie ran, redukcja stanów zapalnych, czy też angiogeneza – tworzenie się nowych naczyń krwionośnych. Optymalne dotlenienie wszystkich narządów, tkanek i komórek pozwala na usprawnienie ich funkcjonowania.

Kto powinien rozważyć skorzystanie z dobroczynnego działania terapii w komorze hiperbarycznej? Źródła naukowe w pierwszej kolejności wymieniają osoby ze zdiagnozowaną chorobą dekompresyjną, nagłą głuchotą idiopatyczną (utratą słuchu z nieznanych przyczyn), a także cierpiących na ostre niedokrwienie tkanek miękkich, urazy mięśniowo-szkieletowe, ciężko gojące się rany, oparzenia II i III stopnia, martwicze zakażenie tkanek miękkich, stopę cukrzycową, powikłania po radioterapii czy też – szczególnie popularne w okresie grzewczym – zatrucie tlenkiem węgla.

Badania współczesnych naukowców wykazują również korzystny wpływ tlenoterapii hiperbarycznej na wszystkie komórki w ciele człowieka, również na te odpowiedzialne za rozród. Z tego względu sesje tlenoterapii hiperbarycznej zalecane są również osobom starającym się o potomstwo, jako działania wspierające.

Korzystanie z komory może być także niezwykle cenną pomocą dla sportowców – szczególnie tych, których organizm narażony jest na intensywny wysiłek fizyczny i potrzebuje silnej regeneracji. Z właściwości wspomagających regenerację na poziomie komórkowym może skorzystać jednak każdy, komu zależy na utrzymanie swojego organizmu w dobrej kondycji jak najdłużej.

Tlenoterapia hiperbaryczna działa ogólnoustrojowo, dzięki czemu może przynieść wiele korzyści zdrowotnych, w tym m.in.:

• poprawę dotlenienia organizmu, co wspiera regenerację komórkową i poprawia funkcjonowanie narządów,
• szybsze gojenie się ran, w tym trudno gojących się owrzodzeń cukrzycowych czy oparzeń,
• redukcję stanów zapalnych i obniżenie stresu oksydacyjnego,
• wsparcie układu nerwowego, poprawę funkcji poznawczych, pamięci i koncentracji,
• wspomaganie regeneracji organizmu po intensywnym wysiłku fizycznym,
• poprawę jakości plemników oraz jakości komórek jajowych i endometrium u kobiety,
• spowolnienie procesów starzenia, poprawę kondycji skóry i stymulację produkcji kolagenu.

Wspomniana już stymulacja procesów naturalnej antyoksydacji wykazuje również działanie w obszarze anti-aging. Regularne korzystanie z terapii pomaga spowolnić procesy starzenia, stymuluje i przyspiesza naturalną regenerację komórek. Przyspiesza eliminację produktów przemiany materii, dzięki czemu organizm szybciej oczyszcza się z toksyn.

Zabieg tlenoterapii hiperbarycznej coraz częściej pojawia się w kontekście medycyny długowieczności. Współczesne badania (m.in. J. Lindenmann et al., 2022) wykazują i potwierdzają, że korzystanie z komory może spowolnić naturalne procesy starzenia i przeciwdziałać towarzyszącym im zmianom neurodegeneracyjnym. Wspomniane mechanizmy bazują na zwiększeniu dostępności tlenu w tkankach, a co za tym idzie – poprawie mikrokrążenia, znacznej redukcji stresu oksydacyjnego, czy też stymulowaniu procesów naprawczych na poziomie komórkowym.

Jednymi z mechanizmów w zakresie anti-aging, na które ogromny wpływ ma tlenoterapia hiperbaryczna, są stymulacja angiogenezy i poprawa funkcji mitochondrialnych. Podwyższenie stężenia tlenu w komórkach aktywują również szlaki odpowiedzialne za autofagię, czyli proces usuwania uszkodzonych organelli i białek. W ten sposób zachodzi przeciwdziałanie chorobom neurodegeneracyjnym, a także równoczesne wspieranie funkcjonowania mózgu.

Pobudzenie naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu zauważalne jest także na poziomie tkanek skórnych – w tym przypadku zauważymy nie tylko wspomniane już w niniejszym artykule łatwiejsze i szybsze gojenie się ran. W skórze stymulowana jest produkcja kolagenu, co przekłada się na zwiększenie jej elastyczności, gęstości oraz redukcję zmarszczek.

Tlenoterapia hiperbaryczna znajduje coraz szersze zastosowanie w medycynie reprodukcyjnej, wykazując obiecujące efekty w zakresie poprawy płodności zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Badania wskazują, że zwiększona dostępność tlenu może wspierać funkcjonowanie układu rozrodczego, poprawiać jakość gamet i wspomagać skuteczność leczenia niepłodności.

W kontekście płodności męskiej, terapia w komorze hiperbarycznej przyczynia się do poprawy jakości nasienia poprzez redukcję stresu oksydacyjnego – jednego z głównych czynników, które prowadzą do uszkodzenia DNA plemników. Korzystanie z tlenoterapii w warunkach podniesionego ciśnienia obniża poziom reaktywnych form tlenu (ROS) w nasieniu, co z kolei przekłada się na zmniejszenie fragmentacji DNA plemników, poprawę ich ruchliwości i żywotności.

Stosowanie tlenoterapii hiperbarycznej przez kobiety starające się o potomstwo wspiera funkcje jajników. Badania z Xiangya Hospital Central South University w Chinach wykazały, że wykorzystanie tlenoterapii w warunkach podniesionego ciśnienia pozwala na zwiększenie grubości endometrium, a także poprawę jego receptywności i wrażliwości na estrogen. Co więcej, naukowcy wykazali związek tlenoterapii ze stymulacją procesu dojrzewania pęcherzyków jajnikowych. Informacja ta może być ogromnie ważna dla osób, które planują bądź są w trakcie procedury zapłodnienia pozaustrojowego in vitro.

Współczesne badania wykazują związek tlenoterapii hiperbarycznej z przyspieszeniem redukcji stanów zapalnych powstałych np. wskutek kontuzji sportowych. W połączeniu z silnym działaniem regeneracyjnym tkanek, komora hiperbaryczna staje się ogromnie istotnym elementem terapeutycznym dla osób aktywnych fizycznie – w szczególności dla sportowców.

Kto nie powinien decydować się na zabieg hiperbarii? Przed terapią pacjent przechodzi kwalifikację lekarską i to właśnie specjalista decyduje, czy zastosowanie tej metody będzie dla niego bezpieczne.

Do kategorycznych przeciwwskazań należą:

• ciąża,
• odma opłucnowa,
• rozedma płuc,
• przebyte operacje klatki piersiowej,
• aktywne i ostre infekcje górnych dróg oddechowych,
• zaawansowana astma,
• przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
• stosowana chemioterapia,
• wszczepiony rozrusznik serca.

Tlenoterapia hiperbaryczna jest bezpieczną metodą leczenia, jednak należy ją stosować wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego.

• Pierwszym etapem jest obowiązkowa kwalifikacja lekarska, w trakcie której wykluczane są przeciwwskazania. Następnie lekarz tworzy plan leczenia – wskazuje liczbę sesji oraz długość ich trwania.
• Pacjent wchodzi do komory wraz z pielęgniarką, która dba o jego bezpieczeństwo podczas sesji.
• Pacjent otrzymuje specjalny strój wykonany z bawełny. Oddaje wszystkie metalowe przedmioty i urządzenia – np. telefon komórkowy, zegarek, biżuterię. Otrzymuje maskę, która umożliwi podawanie tlenu.
• Następnie pacjent otrzymuje instrukcje i wskazówki dotyczące przebiegu terapii oraz zasad bezpieczeństwa.
• Urządzenie jest uruchamiane, terapia trwa około 90 minut. W tym czasie pacjent może czytać książkę lub obejrzeć film (w komorach wielomiejscowych dostępny jest telewizor).

Choć wszystkie komory hiperbaryczne działają na tej samej zasadzie, warto być świadomym istnienia różnych ich typów. Różnią się one przede wszystkim wielkością oraz możliwościami technicznymi.

Komora hiperbaryczna znajdująca się w NAMI Resort Medyczny jest komorą wielomiejscową, mieszczącą do 12 pacjentów. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych rozwiązań, wewnątrz komory można zastosować ciśnienie 2,5 ATA wykazujące najwyższą wartość terapeutyczną.

Dostępność na miejscu wykwalifikowanego personelu medycznego zapewnia bezwzględne bezpieczeństwo pacjenta.

NAMI Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.