Data aktualizacji: 27 stycznia 2026
Data utworzenia: 17 czerwca 2025
Przeczytasz w: 8 min
Sen to stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, który występuje cyklicznie w rytmie dobowym. Jest fundamentem zdrowia fizycznego i psychicznego. Jego niedobór obniża odporność i zwiększa ryzyko zachorowania na wiele schorzeń. Zaburzenia snu przybierają różne formy i mogą mieć różne objawy. Bezsenność, znana również jako insomnia, jest jednym z najczęstszych zaburzeń snu i objawia się trudnościami w zasypianiu, utrzymaniem snu lub zbyt wczesnym budzeniem się. Osoby cierpiące na bezsenność skarżą się również na problemy żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, karku i krzyża. To tylko potwierdza, że od jakości snu zależy nasz ogólny stan zdrowia i trzeba mieć to na uwadze.
Sen dzieli się na dwie główne, cyklicznie powtarzające się fazy: NREM (Non-Rapid Eye Movement) i REM (Rapid Eye Movement). Każda z nich ma swoje charakterystyczne cechy i pełni ważną rolę w regeneracji organizmu.
Dzieli się na 3 etapy:
1 – faza przejściowa (senność)
Pierwszy etap zasypiania trwający kilka minut charakteryzuje się spowolnieniem fal mózgowych (w EEG obecne są fale Alfa i Theta). Łatwo się z niego obudzić i może mu towarzyszyć uczucie ,,spadania” spowodowane mimowolnymi ruchami mięśni (mioklonie).
2 – sen lekki
Trwa przez około 50% całego snu, w EEG pojawiają się wrzeciona snu i zespoły K. Wrzeciona snu są związane z konsolidacją pamięci, natomiast kompleksy K chronią przed wybudzeniem. Na tym etapie zwalnia się akcja serca i obniża się temperatura naszego ciała.
3 – sen głęboki
Jest to czas, w którym nasz organizm intensywnie się regeneruje. W EEG obecne są fale Delta o wyjątkowo niskiej częstotliwości. W tej fazie najtrudniej się obudzić. Mogą jednak pojawić się epizody somnambulizmu znanego szerzej jako sennowłóctwo lub lunatykowanie.
Pojawia się po raz pierwszy około 90 minut po zaśnięciu i jest bardzo ważna dla konsolidacji pamięci i przetwarzania emocji. Charakteryzuje się zwiększoną aktywnością mózgu, intensywnymi snami i szybkimi ruchami gałek ocznych. Mięśnie ciała są natomiast rozluźnione.
Przeciętny cykl snu (NREM + REM) trwa ok. 90 minut. W nocy doświadczamy 4–6 takich cykli. Na początku dominuje sen głęboki, a w drugiej połowie nocy faza REM.
Rola snu w życiu każdego człowieka jest nieoceniona. Gdy śpimy, mózg porządkuje informacje, wzmacnia się układ odpornościowy, a komórki ciała naprawiają się i zaczynają prawidłowo funkcjonować. Brak snu może doprowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych, otyłości, a nawet cukrzycy typu 2. Aby nie doprowadzić do rozwoju choroby, warto przestrzegać zasad higieny snu i przesypiać minimum 7-9 godzin na dobę.
Zbyt krótki sen pogarsza jakość życia i może być przyczyną wielu dolegliwości zdrowotnych. Problem ten przybrał tak poważne rozmiary, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła epidemię niedoboru snu w krajach uprzemysłowionych. Tam, gdzie przez ostatnie stulecie średni czas snu uległ drastycznemu obniżeniu, na przykład w szeregu państw Europy Zachodniej, w Stanach Zjednoczonych, Japonii czy Korei Południowej, nieprzypadkowo obserwuje się też największy wzrost chorób i zaburzeń psychicznych.
Dlatego tak ważne jest, aby zadbać o długość i jakość snu na co dzień. Pomocna może okazać się także praktyka Jogi Nidry. Ta starożytna technika relaksacyjna nazywana także „jogicznym snem”, polega na osiągnięciu stanu pomiędzy snem a czuwaniem, gdzie ciało jest w pełni odprężone, a umysł pozostaje aktywny i skupiony. Przyjmuje się, że godzinna praktyka Jogi Nidry odpowiada 4 godzinom snu, co pozwala na głęboką regenerację ciała i umysłu.
NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.
Sprawdź, jakie korzyści daje praktyka Jogi Nidry.
Poczytaj więcej