Data aktualizacji: 9 maja 2025
Data utworzenia: 2 kwietnia 2025
Przeczytasz w: 7 min
Joga Nidra nazywana również jogicznym snem to starożytna praktyka relaksacyjna pozwalająca wprowadzić ciało i umysł w stan pełnego odprężenia. W kulturze wschodniej uważa się, że Joga Nidra daje możliwość poskromienia swojej karmy, czyli siły zakorzenionej w umyśle, która kieruje naszym życiem. Praktyka odbywa się w pozycji leżącej (najczęściej Savasana), a głównym zadaniem uczestników jest podążanie za słowami nauczyciela. Poleca się ją szczególnie osobom doświadczającym chronicznego stresu i problemów z zasypianiem.
Nazwa Joga Nidra wywodzi się z języka hindi, w którym „nidra” oznacza „sen”. Jej twórcą jest Satyananda Saraswati, hinduski nauczyciel jogi, który rozpropagował ten rodzaj praktyki na Zachodzie. Nazwał tę metodę systemem umożliwiającym człowiekowi otwarcie głębokich warstw umysłu.
Regularna praktyka Jogi Nidry niesie za sobą wiele korzyści dla ciała i umysłu. Poprzez aktywację układu przywspółczulnego obniża ona poziom kortyzolu w organizmie i redukuje napięcie mięśniowe. Ten rodzaj jogi sprzyja również regeneracji organizmu w sytuacjach niewystarczającego odpoczynku. Godzinna praktyka Jogi Nidry odpowiada 4 godzinom snu.
Joga snu pozwala zachować większą stabilność emocjonalną i uczy układ nerwowy szybszego powrotu do równowagi po sytuacjach stresowych. To z kolei pomaga w walce z bezsennością i poprawia jakość snu. Praktykujący obserwują u siebie również większą zdolność koncentracji i wzrost efektywności w czasie wykonywania zadań.
Ponadto Joga Nidra pomaga w walce z chronicznymi bólami, a także wspiera zdrowie psychiczne, łagodząc objawy lęku, depresji i wypalenia.
Joga Nidra i medytacja są technikami pracy z umysłem, ale różnią się pod względem metod, celów i efektów. Wspólnym elementem jest odpowiednio dobrane miejsce spotkania, które powinno zapewnić uczestnikom spokój, odcinając ich od bodźców zewnętrznych. Czas trwania sesji również jest zbliżony i może wynosić od 20 minut do godziny w zależności od potrzeb i stopnia zaawansowania osób praktykujących.
| Różnice | Joga Nidra | Medytacja |
| Pozycja ciała | leżąca, sprzyjająca odprężeniu | siedząca, z prostym kręgosłupem, aby zapobiec zaśnięciu |
| Stan ciała | całkowicie rozluźnione | spokojne, ale utrzymujące aktywną postawę |
| Stan umysłu | głęboki relaks, zawieszenie pomiędzy jawą a snem | aktywna, wymagająca skupienia i uważności obserwacja myśli, emocji i oddechu |
| Proces | prowadzenie przez nauczyciela przez kolejne etapy osiągania relaksacji | różni się w zależności od praktyki medytacyjnej i stopnia zaawansowania uczestników |
| Cel praktyki | osiągnięcie głębokiego relaksu i regeneracji | wyciszenie umysłu, rozwijanie uważności, zwiększenie koncentracji |
| Efekt końcowy
|
odprężenie i odpoczynek organizmu jak po kilkugodzinnym śnie | osiągnięcie spokojnego, skoncentrowanego umysłu |
Warto pamiętać o tym, że obie techniki są niezwykle cenne i można je stosować zamiennie lub uzupełniająco. Dotyczy to również innych rodzajów jogi.
Pracę mózgu można obserwować poprzez mierzenie aktywność fal mózgowych. Najczęściej stosowaną metodą jest elektroencefalografia (EEG).
Podczas sesji Jogi Nidra elektrody rejestrują spadek aktywności fal Beta i przejście przez fale Alfa, Theta aż do delikatnych fal Delta świadczących o fazie głębokiej regeneracji mózgu. Jest to o tyle ciekawe, ponieważ Jogę Nidrę nazywa się jogą świadomego snu, choć w praktyce nie ma z nim zbyt wiele wspólnego.
Świadomy sen (ang. lucid dream) to stan, w którym śniąca osoba zdaje sobie sprawę, że znajduje się we śnie, często bierze świadomy udział w jego zdarzeniach, a nawet je aktywnie kształtuje. Podczas jego trwania dominują fale Gamma, które praktycznie nie występują w czasie jogi. Umożliwiają one synchronizację różnych obszarów mózgu, co pozwala na połączenie świadomości z treścią snu. Stan ten może wspierać rozwój niektórych funkcji poznawczych i emocjonalnych, ale nie daje możliwości głębokiego odprężenia ciała i umysłu.
Praktykować Jogę Nidrę może każdy bez względu na wiek, płeć czy poziom sprawności fizycznej. Do zajęć należy się jednak odpowiednio przygotować, zakładając luźne ubrania niekrępujące ruchów i rezygnując z biżuterii, która może powodować dyskomfort podczas jogicznego snu.
Joga Nidra jest techniką medytacyjną przeznaczoną dla osób będących w dobrej kondycji psychicznej. Jeśli ktoś cierpi na poważne zaburzenia umysłowe, powinien skonsultować decyzję o podjęciu praktyki z lekarzem.
Do Jogi Nidry nie należy przystępować również, będąc pod wpływem środków psychoaktywnych.
Joga Nidra oferuje liczne korzyści zdrowotne, które przyczyniają się do poprawy ogólnego stanu zdrowia. Systematyczna praktyka pomaga w redukcji stresu, poprawia jakość snu, wzmacnia układ odpornościowy i regeneruje cały organizm. Z perspektywy longevity może przyczynić się do utrzymania energii i witalności na długie lata.
NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.
Poranna Joga Hatha, wieczorna Joga Nidra?
Poczytaj więcej
