Fizjoterapia urologiczna - kiedy, dla kogo, na czym polega?

Do najczęstszych dolegliwości, z jakimi panowie zgłaszają się do fizjoterapeutów, należą:

Nietrzymanie moczu

Z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że około 50% mężczyzn po 70. roku życia zmaga się z nietrzymaniem moczu. Problem ten może wystąpić wcześniej, jednak wielu mężczyzn zgłasza się do lekarza dopiero w momencie pojawienia się dolegliwości bólowych. Nietrzymanie moczu u mężczyzn dzieli się na trzy główne typy: wysiłkowe, z naglącym parciem i z przepełnienia pęcherza.Wysiłkowe nietrzymanie moczu objawia się mimowolnym wydostawaniem się moczu podczas kaszlu, kichania, śmiechu lub intensywnego wysiłku fizycznego. Jest wynikiem osłabienia mięśni dna miednicy lub niewydolności zwieracza cewki moczowej. Często występuje także po operacjach prostaty.

Nietrzymanie moczu z naglącym parciem charakteryzuje się nagłą, silną potrzebą oddania moczu, prowadzącą do niekontrolowanego wycieku. Zwykle jest wynikiem nadreaktywności pęcherza moczowego, której przyczyną mogą być zaburzenia neurologiczne lub stany zapalne.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia pęcherza jest konsekwencją niedokładnego opróżnienia pęcherza i wiąże się zazwyczaj z wyciekiem moczu w niewielkich ilościach, szczególnie w nocy. Wynika to z osłabienia skurczów pęcherza lub blokady w odpływie moczu, np. z powodu przerostu prostaty.

Nadreaktywność pęcherza

Nadreaktywność pęcherza (OAB, z ang. Overactive Bladder) u mężczyzn to stan, w którym pęcherz moczowy reaguje nadmiernie, prowadząc do częstych, nagłych i niekontrolowanych parć na mocz. Przyczyny tego schorzenia mogą obejmować problemy z układem nerwowym, infekcje dróg moczowych, powiększenie prostaty oraz inne choroby, takie jak cukrzyca czy schorzenia neurologiczne.

Leczenie nadreaktywności pęcherza polega na ćwiczeniu mięśni dna miednicy, co pomaga poprawić funkcjonowanie pęcherza. Często stosuje się również biofeedback, umożliwiający pacjentowi lepszą kontrolę nad mięśniami oraz elektrostymulację wspomagającą ich funkcje. Techniki relaksacyjne, takie jak ćwiczenia oddechowe czy medytacja, mogą zmniejszyć objawy, zwłaszcza gdy nadreaktywność pęcherza jest wynikiem nadmiernego stresu. Pomocne może okazać się także ustalenie regularnych przerw na oddawanie moczu.

Napięcie w obrębie krocza

Uczucie ciągłego napięcia w okolicach krocza jest częstym problemem u mężczyzn. Przyczyną jest zaburzona praca mięśni krocza, w tym ciała ścięgnistego, co prowadzi do wzrostu napięcia w okolicach prącia i odbytu. Napięcie to nasila się po długim siedzeniu, przewlekłym stresie, przeziębieniach oraz częstym kaszlu i kichaniu. Często towarzyszy temu ograniczona ruchomość bioder, szczególnie w zakresie odwodzenia i rotacji. Leczenie polega na stosowaniu biofeedbacku i elektroterapii, które pomagają w rozluźnieniu mięśni, a także pracy z psychologiem w celu redukcji stresu.

Fizjoterapia urologiczna stanowi także formę profilaktyki i przygotowania do operacji urologicznych (tzw. prehabilitacja).

Radykalna prostatektomia, czyli chirurgiczne usunięcie gruczołu krokowego, jest częstą formą leczenia raka prostaty. Po zabiegu prostatektomii mogą wystąpić problemy takie jak nietrzymanie moczu czy zaburzenia erekcji, a główną przyczyną tych dolegliwości jest osłabienie lub uszkodzenie mięśni dna miednicy, które pełnią istotną rolę w utrzymaniu funkcji pęcherza i narządów płciowych. Fizjoterapia urologiczna pomaga w ich wzmocnieniu i przywróceniu prawidłowego funkcjonowania.

Rehabilitacja rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu oraz oceny stanu pacjenta. Na tej podstawie fizjoterapeuta opracowuje indywidualny plan terapii, który może obejmować:

• ćwiczenia mięśni dna miednicy, znane również jako ćwiczenia Kegla, mające na celu poprawę funkcji mięśni wspierających pęcherz moczowy i odbytnicę,
• techniki manualne, pomagające w redukcji napięć mięśniowych i poprawie elastyczności tkanek,
• trening oddechowy i posturalny, wspierający prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego oraz poprawę postawy ciała,
• edukację pacjenta w zakresie prawidłowych nawyków toaletowych oraz stylu życia, który wspiera zdrowie miednicy.

Czas trwania rehabilitacji zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta i może wynosić od 6 tygodni do kilku miesięcy. Pierwsze efekty są zauważalne zazwyczaj już po kilku tygodniach regularnych ćwiczeń.

Pierwsza wizyta u fizjoterapeuty urologicznego może być stresująca. Aby dobrze się do niej przygotować, warto zabrać ze sobą dokumentację medyczną, taką jak wyniki badań i wypis ze szpitala (dotyczy pacjentów po prostatektomii). Przed wizytą warto także zanotować swoje objawy oraz pytania, które chce się zadać specjaliście. Należy unikać intensywnych ćwiczeń mięśni dna miednicy bezpośrednio przed wizytą, a także zadbać o odpowiednią higienę osobistą.

Podczas pierwszej wizyty możesz spodziewać się:

• szczegółowego wywiadu medycznego,
• oceny postawy ciała, sposobu oddychania i napięcia mięśni,
• badania per rectum – jeśli jest potrzebne (wykonywane za zgodą pacjenta),
• omówienia planu terapii i przedstawienia zaleceń.

Wszystkie czynności przeprowadzane są z zachowaniem pełnej intymności i szacunku dla pacjenta.

W terapii urologicznej stosuje się kilka skutecznych metod, takich jak:

• Ćwiczenia mięśni dna miednicy – mają na celu wzmocnienie mięśni oraz naukę ich prawidłowej aktywacji.
• Biofeedback – technika, która pozwala wizualizować pracę mięśni na ekranie, wspomagając ich kontrolę.
• Elektrostymulacja – stymuluje osłabione mięśnie, przywracając ich sprawność.
• Terapia falą uderzeniową (LI-ESWT) – poprawia ukrwienie tkanek, wspierając funkcje seksualne.
• Terapia manualna – pomaga w rozluźnieniu nadmiernie napiętych struktur w obrębie miednicy.
• Ćwiczenia oddechowe i korekcja postawy – wspierają stabilizację oraz poprawiają funkcje mięśni głębokich.
• Edukacja – obejmuje porady dotyczące stylu życia, nawodnienia i ergonomii.

W NAMI wiemy, że problemy urologiczne wpływają nie tylko na zdrowie fizyczne, ale też na samopoczucie emocjonalne i życie intymne. Dlatego oferujemy indywidualne podejście, nowoczesne metody leczenia oraz dokładną diagnostykę, aby realnie poprawiać komfort życia pacjentów. Im wcześniej rozpoczniesz terapię, tym szybciej odzyskasz sprawność i dobre samopoczucie. Nie odkładaj wizyty u specjalisty na później – fizjoterapia urologiczna to skuteczne wsparcie dla mężczyzn w każdym wieku.

NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.