Aromaterapia medyczna

Aromaterapia to naturalna metoda wspomagania zdrowia, która wykorzystuje olejki eteryczne do poprawy samopoczucia oraz leczenia różnych dolegliwości. Nazwa pochodzi z języka greckiego: aromata oznacza wonne rośliny i korzenie, a therapeia – leczenie i opiekę.

Olejki eteryczne pozyskuje się głównie przez destylację kwiatów, liści, łodyg, kory czy nasion roślin. Proces ten jest kosztowny – na przykład do uzyskania 5 ml olejku Neroli potrzeba aż 3-5 kg kwiatów drzewa gorzkiej pomarańczy. Naturalne olejki eteryczne są cenione za swoje unikalne właściwości terapeutyczne i wyjątkowy aromat, są też uznawane za wyroby szlachetne.

Naturalne olejki eteryczne wykazują rozmaite właściwości. W zależności od rośliny, z jakiej są wytwarzane, spektrum ich działania będzie miało inny zakres – od wpływania na nastrój, wsparcia regulacji emocji, aż po pobudzanie procesów trawiennych. Po jakie esencje warto sięgnąć w zależności od swoich potrzeb?

• Poprawa nastroju i redukcja stresu – lawenda i bergamotka wpływają na produkcję serotoniny i dopaminy, co pomaga łagodzić objawy lęku i depresji.
• Wzmacnianie odporności – olejki eukaliptusowy i z drzewa herbacianego pobudzają aktywność makrofagów i limfocytów T, wspierając organizm w walce z infekcjami.
• Regulacja hormonów – szałwia muszkatołowa i jaśmin wspomagają gospodarkę hormonalną, wpływając na poziom kortyzolu i estrogenów.
• Działanie przeciwutleniające – goździk, cytryna i tymianek neutralizują wolne rodniki, opóźniając procesy starzenia.
• Łagodzenie dolegliwości trawiennych – mięta, imbir i rumianek wspierają układ pokarmowy, działając żółciopędnie i przeciwskurczowo.
• Pielęgnacja skóry – lawenda, róża i drzewo herbaciane łagodzą stany zapalne i wspomagają regenerację skóry.

Aromaterapia stosowana była od najdawniejszych czasów. Pierwsze dowody na to pochodzą z okresu ok. 5000 lat przed nasza erą. W starożytnych wykopaliskach znaleziono naczynka z resztkami pachnących olejów i maści. Pierwszy destylator pojawił się około 5000 lat przed naszą erą w Azji a najprawdopodobniej to w Chinach i Indiach opracowano proces ekstrakcji olejków. W starożytnym Egipcie rozwinął się przemysł olejkowy, gdzie wytwarzano głównie balsamy do mumifikacji zmarłych. Olejki z których je sporządzano to olejek cedrowy, nardowy, kadzidłowy, mirrowy i cynamonowy. Ich nazwy wpisane zostały do dziedzictwa narodowego Egiptu.

Temat olejków możemy znaleźć również w Biblii. Święty balsam, będący mieszanką żywic kadzidłowca, cynamonu, cedru i żywicy drzew styraksowych, podarowany został królowi Salomonowi przez Królową Saby, a król Ezechiasz przechowywał go w skarbcu wraz z innymi skarbami. Był cenny jak złoto.

Pierwsze wzmianki na temat destylacji czystego olejku eterycznego dotyczą Ibn Sina, zwanego Awicenną, perskiego lekarza, filozofa i uczonego (980-1037). Wyprodukował on flakonik olejku różanego o niezwykłych właściwościach leczniczych i cudownym zapachu. Współczesne badanie EEG wykazało, że olejek różany stymuluje centralny układ nerwowy i zwiększa zdolność koncentracji oraz umiejętność i szybkość wykonywania zadań.

Aromaterapia pojawiła się w Europie w XII wieku za sprawą medyków towarzyszącym na Wschodzie wyprawom krzyżowym. Wracając do Europy przywieźli ze sobą nie tylko olejki eteryczne ale i wiedzę o sposobach ich pozyskiwania.

W XIX wieku rozpoczęto badania naukowe nad olejkami, ich zastosowaniem prozdrowotnym i w kosmetyce. Przodowali w tym uczeni z Francji i Anglii.

Powszechne używanie terminu „aromaterapia” wprowadził francuski chemik i kosmetolog René-Maurice Gattefossé. Jak głosi legenda podczas jednego z eksperymentów poparzył sobie rękę i odruchowo włożył ją do pojemnika z olejkiem lawendowym, to przyniosło mu ulgę i przyspieszyło proces leczenia. W następnych latach badał antyseptyczne oraz bakteriobójcze właściwości wybranych olejków, a pomagając żołnierzom podczas I wojny światowej dowiódł, że olejek lawendowy przyspiesza gojenie się ran i poparzeń. Badania zapoczątkowane przez Gattefossé’a kontynuował doktor Jean Valnet, on również wykorzystywał w czasie II wojny światowej terapeutyczne działanie olejków eterycznych.

Olejki eteryczne oddziałują na organizm na kilka sposobów:

• przez drogi oddechowe – cząsteczki olejków wpływają na układ limbiczny mózgu, który odpowiada za emocje i nastrój;
• przez skórę – wchłaniają się do krwiobiegu, działając na tkanki;
• przez przewód pokarmowy – niektóre olejki, jak lawendowy, można przyjmować w postaci kapsułek.

W zależności od drogi podania, istnieją różne metody aplikacji, w tym:

• waporyzacja – podgrzewanie olejków w kominku aromaterapeutycznym;
• dyfuzja – rozpraszanie cząsteczek w powietrzu za pomocą dyfuzora ultradźwiękowego;
• inhalacja – bezpośrednie wdychanie olejków np. nad parującą wodą;
• kąpiele aromaterapeutyczne – dodanie kilku kropel olejku do wody pozwala na wielokierunkowe działanie terapeutyczne (przez skórę i drogi oddechowe);
• masaż – olejki w połączeniu z olejem bazowym (np. migdałowym) pozwalają na ich stopniowe wchłanianie.

Aromaterapia jest naturalną i bezpieczną metodą wspomagania zdrowia, ale mimo tego stosowanie olejków w ciąży wymaga dużej ostrożności i wiedzy. Niektóre olejki mogą łagodzić nudności, poprawiać nastrój i relaksować, jednak są również takie, których w ciąży stosować nie wolno. Bezpieczne olejki to mandarynka, cytryna czy też imbir, który znany jest ze swoich właściwości łagodzących mdłości. Szałwia muszkatołowa, rozmaryn czy cynamon mogą natomiast wywołać skurcze lub mieć działanie drażniące, dlatego z ich stosowania w czasie ciąży bezpieczniej będzie zrezygnować.

Najbezpieczniejszy sposób zastosowania to inhalacje lub delikatne masaże z wykorzystaniem rozcieńczonych olejków.

Warto wiedzieć, że na wielu europejskich oddziałach położniczych kojące właściwości olejków eterycznych są już wykorzystywane. Aromaterapia może być pomocna w łagodzeniu bólu oraz stresu. Zastosowanie lawendy pomaga zmniejszyć napięcie mięśniowe i działa relaksująco, róża i kadzidło łagodzą uczucie bólu i wspierają emocjonalny komfort. Szałwia muszkatołowa stosowana jest często w końcowej fazie porodu, ponieważ wspiera skurcze macicy, mięta pieprzowa może przynieść ulgę w bólach pleców, zmęczeniu i nudnościach a olejek ylang-ylang łagodzi napięcie i stres. Tak jak podczas ciąży, inhalacje i delikatne masaże to najczęściej stosowane metody aromaterapii na salach porodowych.

Kompozycje olejków stosowane w NAMI układane są w oparciu o wiedzę o ich szczególnych właściwościach. Aromaterapia w uzdrowisku wykorzystywana jest jako tło do zabiegów rehabilitacyjnych, masażu, czy seansów w saunie. Odpowiednio dobrane zapachy towarzyszą pacjentom w czasie relaksacji, przy ćwiczeniu technik oddechowych i w czasie jogi. Istnieje również możliwość stosowania aromaterapii we własnym pokoju z wykorzystaniem eterycznych olejków naturalnych najwyższej jakości. Dodatkowo, każdemu z proponowanych w NAMI programów medycznych towarzyszy odpowiednia kompozycja zapachowa. Przykładem może być wykorzystanie takich olejków jak szałwia muszkatołowa, lawenda, melisa, cyprys czy geranium do wsparcia równowagi hormonalnej kobiet, łagodzenia objawów menopauzy lub PMS, a także wsparcia w regulacji cyklu menstruacyjnego.

Proponowana przez nas aromaterapia podczas seansu w saunie to z kolei możliwość pogłębienia relaksu. Podczas seansu można np. dodać kilka kropel olejku do wody, którą polewane są gorące kamienie, para uwalnia wówczas aromaty wspomagające odprężenie i oczyszczenie dróg oddechowych.

Olejki stosowane w NAMI są czyste, naturalne i pozbawione jakichkolwiek syntetycznych dodatków, mają pełne spektrum właściwości terapeutycznych i są bezpieczne dla zdrowia.

Aromaterapia to naturalna i skuteczna metoda poprawy samopoczucia. Odpowiednio dobrane olejki eteryczne mogą wspierać nastrój, odporność, regenerację skóry oraz równowagę hormonalną. Dzięki różnym metodom aplikacji – inhalacji, masażom czy kąpielom – można dostosować terapię do indywidualnych potrzeb.

W NAMI aromaterapia medyczna stanowi  jeden z istotnych elementów holistycznej terapii, pomagając pacjentom odzyskać harmonię i zdrowie.

NAMI Klinika i Resort Medyczny realizuje wyłącznie programy medyczne.